Khi xe ô tô có bảo hiểm vật chất bị va chạm, nhiều gara sửa chữa đề nghị chủ xe ký giấy đề nghị hoặc giấy uỷ quyền để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bồi thường thẳng cho gara. Cách làm này hợp pháp và tiện, nhưng chủ xe nên giới hạn phạm vi: chỉ uỷ quyền nhận phần tiền sửa chữa của đúng vụ tổn thất này, giữ quyền duyệt phương án sửa và quyền khiếu nại số tiền bồi thường cho chính mình.
Bài này viết cho chủ xe cá nhân và chủ doanh nghiệp nhỏ có xe chở hàng. Phần dưới đi qua cơ chế bảo lãnh sửa chữa, những gì nên và không nên ghi trong giấy, các tình huống đặc biệt như xe đứng tên công ty, xe đang thế chấp ngân hàng, xe mua lại chưa sang tên, và trường hợp bạn là người bị hại nhận bồi thường từ bảo hiểm của xe gây tai nạn. Bài không so sánh doanh nghiệp bảo hiểm nào và không bàn mức phí.
Vì sao gara cần giấy uỷ quyền của chủ xe
Theo hợp đồng bảo hiểm vật chất xe, người được bồi thường là chủ xe hoặc người được chỉ định trong hợp đồng, không phải gara. Gara chỉ là bên sửa xe theo yêu cầu của chủ xe. Muốn doanh nghiệp bảo hiểm chuyển tiền thẳng cho mình, gara cần một văn bản của chủ xe đồng ý điều đó, thường gọi là giấy đề nghị thanh toán cho đơn vị sửa chữa hoặc giấy uỷ quyền nhận tiền bồi thường.
Với chủ xe, lợi ích rõ ràng: không phải ứng toàn bộ tiền sửa rồi chờ bảo hiểm trả lại. Khi nhận xe, bạn chỉ thanh toán phần không thuộc bảo hiểm, như mức khấu trừ theo hợp đồng, hạng mục không được duyệt hay phần nâng cấp bạn tự chọn. Nhiều người gọi chung cách này là bảo lãnh sửa chữa.
Rủi ro nằm ở chỗ giấy ký quá rộng. Một tờ giấy ghi "uỷ quyền toàn bộ việc giải quyết bồi thường" cho gara có thể khiến gara thay bạn đồng ý với phương án giám định, chấp nhận số tiền thấp hơn, hoặc nhận cả những khoản không phải tiền sửa xe. Bạn không cần uỷ quyền đến mức đó để gara được thanh toán.
Nên ghi gì và không nên ghi gì
Mỗi doanh nghiệp bảo hiểm và mỗi gara có mẫu riêng. Trước khi ký, bạn đọc lại mẫu theo bảng sau:
| Nội dung | Nên | Không nên |
|---|---|---|
| Phạm vi | Nhận tiền bồi thường chi phí sửa chữa của đúng vụ tổn thất, ghi ngày xảy ra và biển số xe | Uỷ quyền chung "giải quyết mọi việc liên quan đến bảo hiểm" |
| Số tiền | Theo số được doanh nghiệp bảo hiểm duyệt, không vượt báo giá đã thống nhất | Để trống, hoặc ghi "toàn bộ số tiền bồi thường" |
| Phương án sửa | Chủ xe duyệt báo giá và hạng mục thay thế trước khi sửa | Để gara tự quyết thay mới hay sửa chữa |
| Quyền khiếu nại | Chủ xe giữ quyền đề nghị xem xét lại kết quả giám định, số tiền bồi thường | Gara thay chủ xe chấp nhận kết quả giám định |
| Thời hạn | Đến khi hoàn tất thanh toán vụ này | Không ghi thời hạn, dùng được cho các vụ sau |
Nếu gara chỉ có mẫu in sẵn ghi rộng, bạn có thể đề nghị ghi thêm một dòng giới hạn phạm vi ngay trên giấy, hai bên cùng ký xác nhận. Một gara làm ăn đàng hoàng thường không phản đối.
Trình tự hợp lý từ lúc va chạm đến lúc nhận xe
Ví dụ giả định: xe của anh Minh ở Hải Phòng bị quẹt cửa khi lùi vào bãi. Trình tự gọn gàng có thể như sau:
- Báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm theo kênh ghi trên giấy chứng nhận; chụp ảnh hiện trường và tổn thất trước khi di chuyển xe nếu an toàn.
- Đưa xe về gara mình chọn hoặc gara doanh nghiệp bảo hiểm gợi ý; hai bên cùng giám định tổn thất.
- Nhận báo giá của gara, đối chiếu với kết quả giám định; hỏi rõ phần nào bảo hiểm duyệt, phần nào tự trả.
- Ký giấy đề nghị thanh toán hoặc giấy uỷ quyền cho gara với phạm vi giới hạn như bảng trên.
- Giữ bản sao mọi giấy đã ký, biên bản giám định và báo giá đã duyệt.
- Khi nhận xe, kiểm từng hạng mục đã sửa, nhận lại phụ tùng cũ nếu hợp đồng hoặc doanh nghiệp yêu cầu, thanh toán phần chênh lệch có hoá đơn.
Ở bước 4, nếu kết quả giám định chưa thống nhất mà gara giục ký "cho kịp", bạn nên chờ. Giấy uỷ quyền ký sớm không làm xe sửa nhanh hơn, chỉ làm bạn mất thế khi muốn đề nghị xem xét lại.
Những trường hợp xe không đứng tên người đang lái
Xe đứng tên công ty. Người ký giấy đề nghị thanh toán phải là người đại diện của công ty hoặc người được công ty uỷ quyền, kèm con dấu nếu công ty dùng dấu. Tài xế, kể cả là người quen của giám đốc, không tự ký được. Doanh nghiệp nên có quy định ai được ký giấy loại này và lưu sổ.
Xe đang thế chấp ngân hàng. Hợp đồng bảo hiểm xe vay ngân hàng thường chỉ định ngân hàng là người thụ hưởng khi tổn thất lớn hoặc toàn bộ. Muốn bảo hiểm trả thẳng cho gara, có thể cần văn bản đồng ý của ngân hàng. Bạn hỏi ngân hàng sớm để không kẹt xe ở gara.
Xe mua lại chưa sang tên. Nếu giấy chứng nhận bảo hiểm và giấy đăng ký xe vẫn đứng tên chủ cũ, việc bồi thường có thể vướng. Người mua cần chứng minh quyền lợi với chiếc xe hoặc nhờ chủ cũ uỷ quyền. Bài học là mua xe xong thì làm thủ tục sang tên và đổi bảo hiểm cho đúng người.
Xe đi mượn, đi thuê. Người mượn xe gặp tai nạn không phải người được bồi thường. Chủ xe làm hồ sơ hoặc uỷ quyền cho người mượn làm thay; hai bên nên thống nhất trước ai chịu phần khấu trừ.
Khi bạn là người bị hại nhận tiền từ bảo hiểm của xe khác
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới bồi thường cho người bị thiệt hại do xe đó gây ra. Người bị hại có thể yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm của bên gây tai nạn bồi thường theo quy định, ngoài khoản người gây tai nạn tự bồi thường thêm nếu thiệt hại lớn hơn hạn mức. Người bị hại đang nằm viện có thể uỷ quyền cho người nhà làm thủ tục và nhận tiền thay.
Ở đây, giấy uỷ quyền nên ghi rõ: làm việc với doanh nghiệp bảo hiểm nào, về vụ tai nạn ngày nào, nhận khoản bồi thường gì. Người nhà không nên ký các văn bản kiểu "đã nhận đủ, không khiếu nại gì thêm" thay người bị hại khi chưa rõ chi phí điều trị cuối cùng. Thương tích có thể cần điều trị dài hơn dự kiến.
Mức trách nhiệm bảo hiểm bắt buộc và thủ tục chi trả do quy định hiện hành của nhà nước đặt ra và có thể thay đổi; bạn đối chiếu với doanh nghiệp bảo hiểm và văn bản hiện hành thay vì tin con số truyền miệng.
Một tình huống hay gặp ở các vụ va chạm nhẹ: hai bên thoả thuận tại chỗ, bên gây tai nạn hứa để bảo hiểm của họ trả. Nếu bạn là bên bị hại và để người khác đi làm thủ tục giúp, giấy uỷ quyền nên ghi bạn là người nhận tiền cuối cùng, tiền chuyển vào tài khoản của bạn. Đừng để bên gây tai nạn hay người quen của họ đứng ra nhận thay bạn, vì khi tiền không đến, bạn khó chứng minh mình chưa được bồi thường.
Hộ kinh doanh có xe chở hàng: lập cách uỷ quyền một lần cho mọi vụ
Hộ kinh doanh và công ty nhỏ có hai ba xe tải giao hàng gặp va quẹt khá thường xuyên. Mỗi vụ lại một lần lúng túng: tài xế gọi về hỏi ai ký, gara đòi giấy, kế toán không biết đã ký những gì. Cách gọn là chủ hộ hoặc giám đốc làm sẵn một quy trình ngắn: ai được báo tổn thất, ai được duyệt báo giá đến mức bao nhiêu, ai được ký giấy đề nghị bảo hiểm thanh toán cho gara.
Người được giao việc nên có văn bản uỷ quyền riêng, ghi rõ giới hạn: chỉ ký giấy đề nghị thanh toán cho gara trong phạm vi số tiền đã được duyệt, không được nhận tiền bồi thường vào tài khoản cá nhân, không được chấp nhận kết quả giám định khi có tranh cãi. Văn bản này có thời hạn và nên được lưu cùng hồ sơ xe.
Kế toán giữ một sổ theo dõi đơn giản: ngày xảy ra, xe nào, gara nào, số tiền bảo hiểm duyệt, phần công ty tự trả, ai ký. Sổ này giúp phát hiện sớm những vụ lặp lại bất thường ở cùng một xe hay cùng một gara, và là căn cứ khi tái tục hợp đồng bảo hiểm.
Dấu hiệu nên dừng ký và hỏi lại
Phần lớn gara và giám định viên làm đúng việc. Nhưng có vài dấu hiệu cho thấy bạn nên dừng lại trước khi ký:
- Giấy uỷ quyền có dòng cho gara "nhận và quyết định số tiền bồi thường" thay bạn.
- Gara đề nghị bạn ký sẵn giấy trắng hoặc giấy chưa điền số tiền, biển số.
- Báo giá gửi bảo hiểm cao hơn rõ rệt báo giá gửi bạn, hoặc có hạng mục bạn không hề hư hỏng.
- Gara gợi ý "khai thêm" hư hỏng cũ vào vụ này để bảo hiểm trả luôn. Đây là trục lợi bảo hiểm, người ký cũng chịu trách nhiệm.
- Bạn không được giữ bản sao giấy đã ký.
Gặp một trong các dấu hiệu trên, bạn hỏi thẳng doanh nghiệp bảo hiểm qua kênh chăm sóc khách hàng chính thức, hoặc tự làm hồ sơ bồi thường rồi thanh toán cho gara theo cách thông thường. Bạn cũng có quyền đưa xe sang gara khác sau khi đã giám định, miễn thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm. Việc đổi gara giữa chừng có thể mất thêm vài ngày, nhưng rẻ hơn nhiều so với việc ký một tờ giấy mà sau này phải giải thích với cơ quan điều tra về trục lợi bảo hiểm.
Câu hỏi thường gặp
Không ký giấy uỷ quyền cho gara thì có được bồi thường không?
Vẫn được. Bạn tự thanh toán tiền sửa cho gara, sau đó nộp hồ sơ để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bồi thường cho chính mình theo hợp đồng. Cách này mất công ứng tiền trước nhưng bạn giữ toàn quyền với hồ sơ và số tiền.
Giấy uỷ quyền cho gara nhận tiền bồi thường có cần công chứng không?
Thường không. Doanh nghiệp bảo hiểm và gara hay dùng mẫu giấy đề nghị thanh toán có chữ ký của chủ xe, xe công ty thì thêm dấu. Một số trường hợp đặc biệt, như số tiền lớn hay xe đang thế chấp, có thể đòi thêm văn bản của bên liên quan.
Mức khấu trừ có được trừ vào tiền bảo hiểm trả cho gara không?
Có. Phần khấu trừ ghi trong hợp đồng là phần chủ xe tự chịu, nên bảo hiểm thường chỉ trả gara số tiền sau khi trừ khoản đó. Khi nhận xe, bạn thanh toán phần khấu trừ cùng các hạng mục không được duyệt, và nên yêu cầu hoá đơn rõ ràng.
Đã ký giấy uỷ quyền rồi muốn rút lại thì làm sao?
Bạn báo bằng văn bản cho cả gara và doanh nghiệp bảo hiểm rằng chấm dứt uỷ quyền nhận tiền, trước khi tiền được chuyển. Nếu gara đã sửa xong theo phương án bạn duyệt, bạn vẫn phải thanh toán tiền sửa theo thoả thuận, chỉ là đổi cách trả.
Tài xế công ty có được ký giấy đề nghị bảo hiểm trả tiền cho gara không?
Không, trừ khi công ty có văn bản uỷ quyền cho tài xế việc đó. Người ký phải là người đại diện của công ty hoặc người được uỷ quyền hợp lệ. Doanh nghiệp nhỏ nên giao rõ việc này cho một người và lưu bản sao mọi giấy đã ký.